Patron szkoly

 

Mikołaj Kopernik ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku – polski astronom, autor dzieła De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie heliocentryczną wizję Wszechświata. Wprawdzie koncepcja heliocentryzmu pojawiła się już w starożytnej Grecji (jej twórcą był Arystarch z Samos), to jednak dopiero dzieło Kopernika dokonało przełomu i wywołało jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim. Od 1497 roku sprawował funkcję kanonika warmińskiego, od 1503 scholastyka wrocławskiego, a od 1511 kanclerza kapituły warmińskiej. Był wybitnym polihistorem Renesansu, zajmował się między innymi astronomią, matematyką, prawem, ekonomią, strategią wojskową, astrologią, był także lekarzem oraz tłumaczem.

Tekst z Wikipedii

 

STANISŁAW KOSTANECKI

Toruńczyk

(z cyklu „Astronom, gwiazdy i ziemia”)

Kto weźmie do rąk starą księgę,
co ziemię z posad pchnęła śmiele,
przeczyta, że jej wielki twórca
toruńskim był obywatelem.

Słowa na karcie tytułowej
jak na podstawie lśnią pomnika,
że to są „libri… Torinensis”,
że to jest dzieło Toruńczyka.

Trwa dziwna młodość w starej księdze,
płomień pod zimnym pergaminem,
jakby On wołał: „Wyżej! Prędzej!”
On, co Torunia zwał się synem.

Gdziekolwiek dotrze stara księga:
do rąk Francuza czy Chińczyka,
zaniesie imię astronoma,
rozgłosi sławę Toruńczyka.

Dlatego pomyśl, o przechodniu,
patrząc na posąg przed ratuszem:
Stąd wyszedł człowiek, co nie zbłądził
w gwiazd tajemniczej zawierusze!

A ty bądź pilny, mój chłopczyku,
co stoisz właśnie pod pomnikiem,
bo takim był Kopernik mały,
nim został wielkim Toruńczykiem!

 

Czesław Janczarski

Gwiazdy nad Toruniem

Nad Toruniem
niebo się czerni,
a na niebie
lśni milion gwiazd.

Tu, w Toruniu,
mieszkał Kopernik-
zapatrzony w niebo,
w słońca blask.

Jego myśl w kosmosie
wędrowała,
jak rakieta
szybka i śmiała-
poprzez dziwne,
tajemnicze niebo,
złoto słońca,
księżyca srebro.

Zachowajmy tę myśl
w pamięci.
On odkrył
w niezmiernej przestrzeni:
NASZA ZIEMIA
WOKÓŁ SŁOŃCA
SIĘ KRĘCI,
A NIE SŁOŃCE DOKOŁA ZIEMI.

Nad Toruniem
niebo się czerni,
gwiazda wpada
w wiślane sieci.

Wielki Polak
Mikołaj Kopernik
nasza Polskę
rozsławił w świecie.